భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ న్యూజిలాండ్లో చరిత్ర సృష్టించారు. దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాల తర్వాత న్యూజిలాండ్ను సందర్శించిన తొలి భారత ప్రధానిగా మోడీ నిలిచారు. జూలై 10-11 తేదీల్లో జరిగిన ఈ పర్యటన, ఇండోనేషియా, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్ కవర్ చేసిన మూడు దేశాల ఇండో-పసిఫిక్ టూర్లో చివరి దశగా నిలిచింది.
ఆక్లాండ్లో న్యూజిలాండ్ ప్రధాని క్రిస్టోఫర్ లక్సన్ మోడీకి ఘనస్వాగతం పలికారు. ఇరు దేశాధినేతల మధ్య జరిగిన ద్వైపాక్షిక చర్చల్లో వాణిజ్యం, రక్షణ, పెట్టుబడులు వంటి కీలక అంశాలు ప్రధానంగా చర్చకు వచ్చాయి. ఈ ఏడాది ఏప్రిల్లో సంతకం చేసిన ఇండియా-న్యూజిలాండ్ ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ (FTA) అమలుపై ఇరు దేశాలు లోతైన చర్చలు జరిపాయి. ఈ ఒప్పందం ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని రెట్టింపు చేసే అవకాశం ఉందని, రెండు దేశాల మధ్య కొత్త పెట్టుబడి అవకాశాలు తెరుచుకుంటాయని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
రక్షణ, వాణిజ్య సహకారంపై దృష్టి – ఇటీవలి కాలంలో భారత్-న్యూజిలాండ్ సంబంధాలు గణనీయంగా బలపడ్డాయి. ఈ నేపథ్యంలో మోడీ-లక్సన్ భేటీలో రక్షణ సహకారం, వాణిజ్య విస్తరణ అంశాలపై ప్రత్యేక చర్చలు జరిగాయి. వ్యాపార, క్రీడా రంగాలకు చెందిన ప్రముఖులతో మోడీ సమావేశమవడం ఈ పర్యటనలో మరో విశేషం, ఇది ఇరు దేశాల మధ్య బహుముఖ భాగస్వామ్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తోంది.
ఆక్లాండ్లో భారీ స్థాయిలో నిర్వహించిన ప్రవాస భారతీయుల కార్యక్రమం ఈ పర్యటనలో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచింది. న్యూజిలాండ్లో నివసిస్తున్న భారతీయ సంతతి ప్రజలు మోడీకి సాదర స్వాగతం పలికారు. భారత్-న్యూజిలాండ్ మధ్య పీపుల్-టు-పీపుల్ సంబంధాలను బలోపేతం చేయడంలో ప్రవాస భారతీయుల పాత్ర కీలకమని మోడీ ప్రస్తావించారు.
ఇండో-పసిఫిక్ వ్యూహంలో భాగంగా చేపట్టిన ఈ పర్యటనలో మోడీ తొలుత ఇండోనేషియా వెళ్లారు. జకార్తాలో అధ్యక్షుడు ప్రబోవో సుబియాంటోతో సమావేశమై, 2018లో కుదిరిన కాంప్రహెన్సివ్ స్ట్రాటజిక్ పార్టనర్షిప్ను సమీక్షించారు. యోగ్యకర్తలోని ప్రాంబనన్ దేవాలయాన్ని సందర్శించడం ఈ పర్యటనలో విశేషంగా నిలిచింది. ఆ తర్వాత ఆస్ట్రేలియాలో ప్రధాని ఆంథోనీ అల్బనీస్తో సమావేశమైన మోడీ, మెల్బోర్న్లో జరిగిన ఇండియా-ఆస్ట్రేలియా CEOల ఫోరమ్లో పాల్గొని వాణిజ్య, పెట్టుబడి బంధాలను బలోపేతం చేసే దిశగా చర్చలు జరిపారు.
భారత్ యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీకి బలం – ఈ మూడు దేశాల పర్యటన భారత్ ‘యాక్ట్ ఈస్ట్’ విధానాన్ని, ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో దేశ ప్రాబల్యాన్ని మరింత పటిష్టం చేసేలా దౌత్యవర్గాలు అభివర్ణిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా చైనా ప్రభావం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ఈ ప్రాంతంలో నమ్మకమైన భాగస్వామిగా భారత్ తనను తాను నిలుపుకునే ప్రయత్నంలో ఈ పర్యటన కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
మొత్తంగా చూస్తే, న్యూజిలాండ్తో నాలుగు దశాబ్దాల తర్వాత పునరుద్ధరించిన ఈ ఉన్నత స్థాయి సంబంధాలు, వాణిజ్య ఒప్పందం అమలు దిశగా ముందడుగు, ఇండో-పసిఫిక్లో భారత్ దౌత్య వ్యూహాన్ని బలోపేతం చేసేలా ఈ పర్యటన ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.