హార్ముజ్ జలసంధి మరోసారి అంతర్జాతీయ ఉద్రిక్తతలకు కేంద్ర బిందువుగా మారింది. మంగళవారం (జూలై 14, 2026) ఇరాన్ క్రూయిజ్ క్షిపణులతో యూఏఈకి చెందిన రెండు ఆయిల్ ట్యాంకర్లపై దాడి చేయడంతో ఒక భారతీయ నావికుడు మృతి చెందగా, మరో ఆరుగురు గాయపడ్డారు. ఈ ఘటనతో భారత ప్రభుత్వం తీవ్రంగా స్పందించింది.
ఏం జరిగింది?
ఒమన్ జలసరిహద్దుల్లో, హార్ముజ్ జలసంధిలోని దక్షిణ మార్గం గుండా ప్రయాణిస్తున్న మొంబాసా, అల్ బహియా అనే రెండు యూఏఈ-ఫ్లాగ్డ్ ట్యాంకర్లపై ఇరాన్ రెండు క్రూయిజ్ క్షిపణులతో దాడి చేసింది. ఈ దాడిలో ఓడల్లో మంటలు చెలరేగగా, తర్వాత వాటిని అదుపులోకి తీసుకొచ్చారు. మొత్తం 46 మంది సిబ్బందిలో 30 మంది భారతీయులు ఉండగా, అల్ బహియాలో ఉన్న 12 మంది భారతీయుల్లో ఒకరు మృతి చెందగా, మొంబాసాలో ఉన్న 18 మంది భారతీయుల్లో తొమ్మిది మంది గాయపడ్డారు, వీరిలో ఇద్దరు ప్రస్తుతం విషమ పరిస్థితిలో ఉన్నారు.
భారత్ దౌత్య చర్య
విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ (MEA) మంగళవారం ఉదయమే ఇరాన్ దౌత్యవేత్తలను, ముఖ్యంగా డిప్యూటీ చీఫ్ ఆఫ్ మిషన్ (DCM) మొహమ్మద్ జవాద్ హొస్సేనిని ఢిల్లీలోని సౌత్ బ్లాక్కు పిలిపించి తీవ్ర నిరసన తెలియజేసింది. ఈ దాడులపై వివరణ కోరుతూ, భారత పౌరుడి మరణం, వాణిజ్య నౌకాయానానికి పొంచి ఉన్న ముప్పుపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. సమావేశం అనంతరం ఇరాన్ దౌత్యవేత్తలు మౌనంగా MEA కార్యాలయం నుంచి బయటకు వెళ్లడం కెమెరాల్లో చిత్రీకరించబడింది.
వాణిజ్య నౌకలపై దాడులు తక్షణమే నిలిచిపోవాలని, హార్ముజ్ వంటి కీలక సముద్ర మార్గాల్లో స్వేచ్ఛాయుత, సురక్షిత రవాణా పునరుద్ధరించాలని MEA స్పష్టం చేసింది. యూఏఈలోని భారత రాయబార కార్యాలయం కూడా మృతి చెందిన నావికుడికి సంతాపం తెలుపుతూ, గాయపడిన వారికి, వారి కుటుంబాలకు అండగా నిలుస్తున్నామని ప్రకటించింది.
యూఏఈ, అమెరికా స్పందన
ఈ దాడిని అంతర్జాతీయ చట్టాల ఉల్లంఘనగా అభివర్ణించిన యూఏఈ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ, తమ భూభాగం, ప్రజలు, వ్యూహాత్మక ఆస్తుల రక్షణకు అవసరమైన అన్ని చర్యలు తీసుకుంటామని హెచ్చరించింది. మరోవైపు, అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ (CENTCOM) ఇరాన్లోని లక్ష్యాలపై కొత్త దాడులు చేపట్టినట్టు ప్రకటించింది, వాణిజ్య నౌకలపై ఇరాన్ దాడులను అడ్డుకునేందుకే ఈ చర్యలు తీసుకున్నట్టు తెలిపింది. ఈ నేపథ్యంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు హార్ముజ్ గుండా వెళ్లే సరుకు రవాణాపై రక్షణ కోసం రుసుము విధించే ప్రతిపాదనను సమర్థించారు.
భారత్కు వ్యూహాత్మక సవాలు
హార్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో ఐదో వంతుకు కీలక మార్గం కావడంతో, ఈ ప్రాంతంలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు భారత ఇంధన భద్రతకు కూడా ప్రమాదకరంగా మారే అవకాశం ఉంది. ఇరాన్తో సమతుల్య సంబంధాలను కొనసాగిస్తూనే, తమ పౌరుల భద్రతకు భారత్ ప్రాధాన్యత ఇవ్వాల్సిన సున్నితమైన పరిస్థితి ఇది. విదేశాంగ మంత్రి జైశంకర్ అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఆరోపణల మధ్య అమెరికా విదేశాంగ మంత్రితో మాట్లాడినట్టు నివేదికలు తెలిపాయి.
భారత సముద్రయాన సిబ్బంది భద్రతపై ఆందోళనలు మరింత పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, భారత నౌకాదళ ఉనికిని బలోపేతం చేయాలన్న డిమాండ్లు కూడా వినిపిస్తున్నాయి. పరిస్థితి ఇంకా కొనసాగుతున్నందున, భారత ప్రభుత్వం తదుపరి పరిణామాలపై నిశితంగా దృష్టి సారించింది.