రాజీనామాకు దారితీసిన 49 రోజుల పోరాటం
నీట్ పేపర్ లీక్ వ్యవహారం కోటి మంది విద్యార్థుల భవిష్యత్తుతో ముడిపడి.. చివరికి ఓ కేంద్ర మంత్రి కుర్చీనే కదిలించింది. కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ శనివారం రాజీనామా సమర్పించగా.. రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము దాన్ని వెంటనే ఆమోదించారు.
మే 3న జరిగిన నీట్ పరీక్ష మొదలైనప్పటి నుంచే వివాదాల్లో చిక్కుకుంది. నీట్ పేపర్ లీక్ ఆరోపణలతో ప్రభుత్వం పరీక్ష రద్దు చేసి సీబీఐ విచారణకు అప్పగించింది. జూన్ 21న 20 లక్షల మందికిపైగా విద్యార్థులతో రీ-ఎగ్జామ్ నిర్వహించి, జులై 16న ఫలితాలు ప్రకటించినా.. నిరసనల సెగ మాత్రం చల్లారలేదు.
దీనికి కారణం ఒక కొత్త రాజకీయ శక్తి. వ్యంగ్యంగా పుట్టుకొచ్చిన కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ (సీజేపీ) నేతృత్వంలో ఢిల్లీ జంతర్ మంతర్ వద్ద ఏకంగా 49 రోజుల పాటు ఆందోళన సాగింది. సోనమ్ వాంగ్చుక్ నిరాహార దీక్ష చేపట్టడంతో ఉద్యమానికి జాతీయ స్థాయిలో మద్దతు పెరిగింది. ప్రధాన్ రాజీనామా చేయాలన్నదే ప్రధాన డిమాండ్గా నిలిచింది.
చివరికి శనివారం ప్రధాన్ లొంగారు. మోదీకి రాసిన లేఖలో తన రాజీనామా వ్యక్తిగత ప్రతిష్ఠ కోసం కాదని, గత పదిరోజుల పరిణామాలు తనను బాధించాయని చెప్పుకొచ్చారు. విద్యా రంగంతో నలభై ఏళ్ల తన అనుబంధాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ.. ఈ వివాదం రాజకీయ ప్రయోజనాలకు వాడుకోబడకూడదని ఆకాంక్షించారు.
తాత్కాలిక మంత్రిగా ప్రహ్లాద్ జోషి ఎంట్రీ
రాజీనామా ఆమోదం అయిన వెంటనే ప్రభుత్వం ఆలస్యం చేయలేదు. ఇప్పటికే వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహారం-ప్రజాపంపిణీ, నూతన-పునరుత్పాదక ఇంధన శాఖలు చూస్తున్న సీనియర్ మంత్రి ప్రహ్లాద్ జోషికి విద్యాశాఖ అదనపు బాధ్యతలు అప్పగించారు. కర్ణాటకలోని ధార్వాడ్ నుంచి ఐదుసార్లు గెలిచిన జోషి.. మోదీ కేబినెట్లో అత్యంత అనుభవజ్ఞుడైన నేతల్లో ఒకరు. పార్లమెంటరీ వ్యూహకర్తగా పేరున్న ఆయన.. “పూర్తి వినమ్రతతో, నిజాయితీగా ఈ బాధ్యతను నిర్వర్తిస్తా” అని బాధ్యతలు స్వీకరించాక వ్యాఖ్యానించారు. అయితే ఇది తాత్కాలిక ఏర్పాటే. శాశ్వత మంత్రి ఎవరన్నది ఇంకా క్లియర్ కాలేదు.
శాశ్వత పదవి కోసం పోటీలో ఐదుగురు
అధికారిక ప్రకటనకు ముందు నుంచే ఐదుగురి పేర్లు జాతీయ మీడియాలో హోరెత్తాయి. రాజ్యసభ ఎంపీగా ఇటీవలే బీజేపీలో చేరిన రాఘవ్ చద్దా పేరు మొదటిగా వినిపించింది. యువకుడు, విద్యార్థుల్లో మంచి పేరున్న నేత అయినా, మంత్రిగా అనుభవం లేకపోవడం ఆయనకు మైనస్గా చెబుతున్నారు.
ప్రస్తుత ఉన్నత విద్యా కార్యదర్శి, ఐఏఎస్ అధికారి నరేష్ పాల్ గంగ్వార్ పేరు కూడా తెరపైకి వచ్చింది. బ్యూరోక్రసీపై పట్టు, సంస్కరణలపై ఆసక్తి ఆయన బలం. బీజేపీ జాతీయ అధ్యక్షుడు జేపీ నడ్డా పేరు కూడా బలంగా వినిపించింది. నిరసనల సమయంలో సర్కారు తరఫున చర్చల్లో పాల్గొని రాజీ కుదిర్చిన అనుభవం ఆయనకు కలిసొచ్చే అంశం.
వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి పీయూష్ గోయల్ను పరిపాలనా దక్షత కారణంగా షార్ట్లిస్ట్ చేశారు. మరోవైపు ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ పేరు కూడా ప్రధాన పోటీదారుగా వినిపించింది. గతంలో రక్షణ శాఖ, ఇప్పుడు ఆర్థిక శాఖ చూసిన అనుభవం ఆమెకు ప్లస్ పాయింట్గా చెబుతున్నారు. ఇంతలో మహారాష్ట్ర మాజీ సీఎం దేవేంద్ర ఫడణవీస్ పేరు కూడా శివసేన (యూబీటీ) నేత సంజయ్ రౌత్ నోటి నుంచి వచ్చింది. అయితే ఇవన్నీ ఊహాగానాలుగానే మిగిలాయి.
సీజేపీ డిమాండ్లకు ప్రభుత్వం ఓకే
ఇదిలా ఉండగా.. సీజేపీ కూడా తన 49 రోజుల ఆందోళనను విరమించుకుంది. జేపీ నడ్డా, జితేంద్ర సింగ్లతో మూడు దఫాలుగా జరిగిన చర్చల అనంతరం ప్రభుత్వం అన్ని డిమాండ్లకు ఒప్పుకుంది. ఆందోళనకారులపై నమోదైన అన్ని ఎఫ్ఐఆర్లు ఎత్తివేయాలని, నీట్ వల్ల ఆత్మహత్య చేసుకున్న విద్యార్థుల కుటుంబాలకు గౌరవ పరిహారం ఇవ్వాలని, తమ ఐదు అంశాల సంస్కరణల చార్టర్ను పరిశీలించాలని ప్రభుత్వం అంగీకరించింది. మూడు నుంచి నాలుగు రోజుల్లో ఎఫ్ఐఆర్ల కాపీలు ఇస్తామని, మంగళవారం నాటికి రాతపూర్వక హామీ ఇస్తామని కూడా ప్రభుత్వం తెలిపింది.
ఈ వ్యవహారం ఆంధ్రప్రదేశ్పైనా ప్రభావం చూపింది. విశాఖలో విద్యార్థి సంఘాలు బంద్కు పిలుపునిచ్చాయి. ఢిల్లీలో విద్యార్థులపై పోలీసుల లాఠీచార్జిని హైకోర్టు న్యాయవాదులు తీవ్రంగా ఖండించారు, ఇది ప్రజాస్వామ్యానికి చీకటి రోజుగా అభివర్ణించారు.
2027 నుంచి సీబీటీ.. కొత్త మంత్రి ముందున్న సవాలు
ఇక కొత్త మంత్రి ముందు ఉన్న అతిపెద్ద సవాలు 2027 నుంచి నీట్ను పూర్తి కంప్యూటర్ బేస్డ్ టెస్ట్ (సీబీటీ) విధానంలోకి మార్చడం. నీట్ పేపర్ లీక్లకు శాశ్వత చెక్ పెట్టేదిగా దీన్ని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నా.. కోటి మంది విద్యార్థులకు ఇది సాఫీగా అమలవుతుందా అన్నదే అసలు ప్రశ్న. కొత్త యాంటీ-పేపర్ లీక్ చట్టం తీసుకురావాల్సిన బాధ్యత కూడా రాబోయే మంత్రిపైనే ఉంటుంది.
ఒక పరీక్ష, ఒక పేపర్ లీక్.. కేంద్ర మంత్రి పదవినే కదిలించడం అరుదైన పరిణామం. కానీ అసలు కథ ఇంకా ముగియలేదు. శాశ్వత మంత్రి ఎవరనేది తేలేదాకా ఈ చర్చ కొనసాగుతూనే ఉంటుంది.