లిఫ్ట్ ఎక్కేముందు ఇవి తెలుసుకోండి : సుప్రీంకోర్టు కీలక తీర్పు
లిఫ్ట్ ఎక్కగానే మనం మన భద్రతను పూర్తిగా ఎవరి చేతుల్లోనో పెట్టేస్తాం. ఇప్పుడు లిఫ్ట్ ప్రమాదం సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఈ నమ్మకాన్ని చట్టపరమైన హామీగా మార్చింది.
ఈ నమ్మకం కేవలం ఆశ కాదు. అది ఇప్పుడు చట్టపరమైన హామీ అని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
జులై 30, 2026న సుప్రీంకోర్టు ఈ తీర్పు ఇచ్చింది. లిఫ్ట్ వాడే ప్రతి ఒక్కరి హక్కులను ఇది బలోపేతం చేసింది.
ప్రమాదం జరిగితే బాధ్యత ఎవరిదో ఇప్పుడు స్పష్టంగా తేలింది.
దేశంలో నగరాలు నిలువుగా విస్తరిస్తున్నాయి. అపార్ట్మెంట్లు, ఆఫీసులు, ఆసుపత్రులు, మాల్స్ — ఎక్కడ చూసినా లిఫ్టులే.
కోట్లాది మంది వీటిని రోజూ వాడతారు. కానీ వాటి డిజైన్, మెయింటెనెన్స్ మీద సామాన్యుడికి ఎలాంటి నియంత్రణ ఉండదు.
ఈ వాస్తవాన్ని కోర్టు గుర్తించింది. లిఫ్ట్ను ఒక “కామన్ క్యారియర్”తో పోల్చింది.
అంటే ప్రజా రవాణా వాహనాల మాదిరిగానే లిఫ్ట్లు కూడా అత్యున్నత భద్రతా ప్రమాణాలు పాటించాలని తేల్చిచెప్పింది.
ఈ తీర్పు వెనుక ఒక విషాద ఘటన ఉంది. 2003లో ఢిల్లీలోని రా (R&AW) హెడ్క్వార్టర్స్లో మాజీ దౌత్యవేత్త వినీ హండా లిఫ్ట్ ప్రమాదంలో మృతి చెందారు.
లిఫ్ట్ ఆరు, ఏడు అంతస్తుల మధ్య ఇరుక్కుపోయింది. రెస్క్యూ ఆపరేషన్ జరుగుతుండగానే అది ఒక్కసారిగా కదిలింది.
అప్పటికే సగం బయటకు వచ్చిన హండా తల నలిగిపోయింది. అక్కడికక్కడే మృతి చెందారు. మిగతా పదకొండు మంది ప్రయాణికులు సురక్షితంగా బయటపడ్డారు.
ఈ లిఫ్ట్లో వోల్టేజ్ హెచ్చుతగ్గుల సమస్య దాదాపు ఎనిమిది నెలలుగా ఉంది. ఇది ఓటిస్ ఎలివేటర్ కంపెనీకి తెలుసు.
తెలిసినా తగిన చర్యలు తీసుకోలేదని కోర్టు తేల్చింది. రెస్క్యూ సమయంలో సిబ్బంది బ్రేకులు మాన్యువల్గా విడుదల చేయడం వల్లే ప్రమాదం జరిగిందని ఓటిస్ వాదించింది.
కానీ కోర్టు ఆ వాదనను తిరస్కరించింది.
ఈ తీర్పులో అత్యంత కీలకమైన అంశం ఒకటుంది. ప్రమాదం జరిగితే బాధితుడు లేదా వారి కుటుంబం తప్పు ఎవరిదో ముందుగా నిరూపించాల్సిన అవసరం లేదు.
లిఫ్ట్ తయారీ సంస్థ, మెయింటెనెన్స్ ఏజెన్సీ, భవన యజమాని — ఈ మూడు వర్గాల్లో ఏ ఒక్కరి నుంచైనా పూర్తి పరిహారం కోరవచ్చు.
ఆ తర్వాత వారి మధ్య బాధ్యత పంపిణీ వారే తేల్చుకోవాలి. ఒకరిపై ఒకరు నెపం మోపుతూ న్యాయం ఆలస్యం చేసే పరిస్థితికి ఇది చెక్ పెడుతుంది.
జస్టిస్ పీఎస్ నరసింహ, జస్టిస్ అలోక్ అరాధేలతో కూడిన బెంచ్ ఈ తీర్పు ఇచ్చింది. హండా కుటుంబానికి రూ.3.01 కోట్ల పరిహారం ఖరారు చేసింది.
దీనికి 2003 మార్చి నుంచి ఏటా 9 శాతం వడ్డీ చెల్లించాలి. 90 రోజుల్లో చెల్లించకపోతే 12 శాతం వడ్డీ పడుతుంది.
బాధ్యతను కోర్టు ఇలా విభజించింది. ఓటిస్ ఎలివేటర్ కంపెనీకి 70 శాతం.
మెయింటెనెన్స్ చూసిన మిలిటరీ ఇంజినీరింగ్ సర్వీసెస్కు 25 శాతం. భవనాన్ని వాడిన ప్రభుత్వ విభాగానికి 5 శాతం.
ఇది కేవలం ఒక కేసు తీర్పు కాదు. రెసిడెంట్ వెల్ఫేర్ అసోసియేషన్లు, అపార్ట్మెంట్ యజమానులు, కమర్షియల్ భవనాల యజమానులకు ఒక హెచ్చరిక.
లిఫ్ట్ నుంచి వచ్చే వింత శబ్దాలు, జర్క్లు, డోర్ సరిగా పనిచేయకపోవడం. ఇలాంటి చిన్న సమస్యలను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు.
ఇకపై అది తీవ్రమైన చట్టపరమైన, ఆర్థిక పరిణామాలకు దారి తీయవచ్చు.
క్రమం తప్పకుండా మెయింటెనెన్స్ చేయించండి. ప్రతి ఫిర్యాదుపై వెంటనే స్పందించండి.
తనిఖీ రికార్డులు నిర్వహించండి. ఏటా భద్రతా తనిఖీలు చేయించండి.
అసురక్షితంగా అనిపించే లిఫ్ట్ను వెంటనే మూసేయండి. ఎమర్జెన్సీ కమ్యూనికేషన్ సిస్టమ్ ఏర్పాటు చేయండి.
రెస్క్యూ విధానాల్లో సిబ్బందికి శిక్షణ ఇవ్వండి. ఇవన్నీ ఇప్పుడు ప్రతి భవన యజమానికి తప్పనిసరి బాధ్యతలు.
లిఫ్ట్ వాడేవారు కూడా కొన్ని జాగ్రత్తలు పాటించాలి. నిర్దేశిత సామర్థ్యానికి మించి లిఫ్ట్లో ఎక్కకూడదు.
మధ్యలో ఆగిపోతే డోర్ను బలవంతంగా తెరిచి బయటకు రావడానికి ప్రయత్నించకూడదు.
ఇరుక్కుపోతే అలారం బటన్ లేదా ఎమర్జెన్సీ కమ్యూనికేషన్ సిస్టమ్ వాడాలి. శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది వచ్చే వరకు నిదానంగా వేచి ఉండాలి.
ఒక్క నిర్లక్ష్యం, ఒక్క ఆలస్యం. ఎంత పెద్ద మూల్యం చెల్లించాల్సి వస్తుందో ఈ తీర్పు కళ్లకు కట్టింది.
300×250
Google AdSense