బిష్కెక్: ప్రపంచ రాజకీయాలు వేగంగా మారుతున్న సమయంలో భారత్, చైనా, రష్యా దేశాల అగ్రనేతలు ఒకే వేదికపైకి రావడం ఆసక్తికరంగా మారింది. కిర్గిజిస్థాన్ రాజధాని బిష్కెక్లో జరుగుతున్న షాంఘై కోఆపరేషన్ ఆర్గనైజేషన్ (SCO) సదస్సులో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్, రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ పాల్గొంటున్నారు. దీంతో ఈ సమావేశంపై అంతర్జాతీయంగా ఆసక్తి పెరిగింది.
SCO అనేది ఆసియా ప్రాంతంలో భద్రత, ఆర్థిక సహకారం, వాణిజ్యం, రవాణా, ఇంధనం వంటి అంశాలపై దేశాల మధ్య సహకారాన్ని పెంచేందుకు ఏర్పడిన సంస్థ. భారత్, చైనా, రష్యా, ఇరాన్ సహా పలు దేశాలు ఇందులో సభ్యులుగా ఉన్నాయి.
ఈ ఏడాది SCO సదస్సు జరుగుతున్న సమయం చాలా కీలకం. ప్రపంచంలోని పలు ప్రాంతాల్లో ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్నాయి. రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, పశ్చిమాసియాలో పరిస్థితులు, అమెరికా–చైనా పోటీ, ఇంధన భద్రత వంటి అంశాలు అంతర్జాతీయ రాజకీయాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.
సదస్సు సందర్భంగా ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ మధ్య భేటీపై ప్రత్యేక ఆసక్తి నెలకొంది. భారత్–రష్యా సంబంధాల్లో రక్షణ, ఇంధనం, వాణిజ్యం వంటి రంగాలు చాలా కీలకం.
రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధం నేపథ్యంలో కూడా భారత్ తన స్వతంత్ర విదేశాంగ విధానాన్ని కొనసాగిస్తోంది. రష్యాతో సంబంధాలను కొనసాగిస్తూనే అమెరికా, యూరప్ దేశాలతో కూడా భారత్ తన వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని బలపరుస్తోంది.
భారత్, చైనా సంబంధాలు కూడా ఈ SCO సదస్సులో కీలక అంశంగా మారాయి. సరిహద్దు సమస్యలు, వాణిజ్యం, భద్రత వంటి అంశాలపై ఇరు దేశాల మధ్య విభేదాలు ఉన్నాయి.
మోదీ, జిన్పింగ్ ఇద్దరూ ఒకే వేదికపై ఉండటంతో వారి మధ్య ఏదైనా చర్చ జరుగుతుందా అనే ఆసక్తి నెలకొంది. అయితే అధికారిక ద్వైపాక్షిక సమావేశంపై స్పష్టత లేకపోయినా, సదస్సు సందర్భంగా ఇరువురు నేతలు పరస్పరం మాట్లాడుకునే అవకాశం ఉంటుందా అన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.
పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఇరాన్తో భారత్ సంబంధాలు కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. హోర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా జరిగే ఇంధన, సముద్ర రవాణా భారత్కు చాలా ముఖ్యమైనవి.
ఈ నేపథ్యంలో ప్రధాని మోదీ ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్తో సమావేశం కావడం కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ప్రాంతీయ శాంతి, స్థిరత్వం, ఇంధన భద్రత, ద్వైపాక్షిక సహకారం వంటి అంశాలు భారత్కు కీలకంగా ఉన్నాయి.
మొత్తంగా చూస్తే SCO సదస్సు భారత్కు ఒకేసారి అనేక దేశాలతో వ్యూహాత్మకంగా మాట్లాడుకునే వేదికగా మారింది. రష్యాతో పాత సంబంధాలను కొనసాగిస్తూ, చైనాతో సమస్యలను నిర్వహిస్తూ, ఇరాన్తో ఇంధన మరియు ప్రాంతీయ సంబంధాలను బలోపేతం చేస్తూనే.. మరోవైపు అమెరికా, యూరప్తోనూ భారత్ తన భాగస్వామ్యాన్ని కొనసాగిస్తోంది.
అందుకే మోదీ, జిన్పింగ్, పుతిన్ ఒకే వేదికపై కనిపించడం కేవలం ఒక సమావేశానికి సంబంధించిన విషయం కాదు. మారుతున్న ప్రపంచ రాజకీయాల్లో భారత్ తన స్థానాన్ని ఎలా నిలబెట్టుకుంటుందనే దానికి కూడా ఇది ఒక ముఖ్యమైన సంకేతంగా మారింది.