ఆంధ్రప్రదేశ్పై ఎల్నినో ప్రభావం తీవ్రం కానుంది. ఎల్నినో పరిస్థితులు ఇప్పటికే మొదలయ్యాయని, జూలై–సెప్టెంబర్ మధ్య అవి వేగంగా బలపడి ‘బలమైన ఎల్నినో’గా మారతాయని ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO) హెచ్చరించింది. అంటే — కృష్ణా డెల్టాలో వరి నాట్లు, గుంటూరు–పల్నాడులో మిర్చి, పత్తి సాగు ఊపందుకోవాల్సిన ఆగస్టు–సెప్టెంబర్ కీలక సమయంలోనే ఎల్నినో ఉగ్రరూపం దాల్చనుంది.
బంగాళాఖాతంలో అల్పపీడనం కారణంగా ప్రస్తుతం కోస్తా జిల్లాల్లో వర్షాలు కురుస్తున్నాయి. కానీ ఇవి తాత్కాలిక ఉపశమనమేనని వాతావరణ నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఐఎండీ ప్రకారం ఎల్నినో సీజన్ రెండో సగంలో బలపడుతుంది. అందుకే ఈ ఏడాది రుతుపవన వర్షపాతం అంచనాను ఐఎండీ 92 నుంచి 90 శాతానికి తగ్గించింది. వర్షాభావ సీజన్ వచ్చే అవకాశం 60 శాతం ఉందని తేల్చింది. ఈ జూన్ దేశ చరిత్రలో గత వందేళ్లలో మూడో అత్యంత పొడి జూన్గా నమోదైంది — దక్షిణాదిన 28 శాతానికి పైగా వర్షపాతం లోటు ఏర్పడింది.
విజయవాడ ప్రకాశం బ్యారేజీ, కృష్ణా డెల్టా రైతులకు అసలు ఆందోళన కలిగించే విషయం ఇది. కృష్ణా నదికి వరద రావాలంటే ఎగువన మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకల్లో వానలు కురవాలి. కానీ ఐఐటీ గాంధీనగర్ నేషనల్ డ్రాట్ మానిటర్ ప్రకారం జూలై 1 నాటికి పశ్చిమ భారతంలో 71 శాతం ప్రాంతం కరువు పరిస్థితుల్లో ఉంది. ఎగువన ఆల్మట్టి, నారాయణపూర్ నిండిన తర్వాతే శ్రీశైలం, ఆపై నాగార్జునసాగర్కు నీరు వస్తుంది. సాగర్ కుడి కాలువపై ఆధారపడిన పల్నాడు, ప్రకాశం జిల్లాల 10 లక్షల ఎకరాలు, ఎడమ కాలువ కింద ఎన్టీఆర్, కృష్ణా జిల్లాల ఆయకట్టు, డెల్టా వరి రైతులు — వీరందరికీ ఈసారి సాగునీటి అనిశ్చితి తప్పేలా లేదు.
కర్నూలు జిల్లాలో జూన్ సాధారణ వర్షపాతం 77.7 మి.మీ. కాగా నమోదైంది 46.1 మి.మీ. మాత్రమే. నంద్యాలలో 77 మి.మీ.కి గాను 58.4 మి.మీ. కురిసింది. అనంతపురం, శ్రీసత్యసాయి జిల్లాల వేరుశనగ రైతులు విత్తనం వేయాలా వద్దా అనే సందిగ్ధంలో ఉన్నారు. దేశవ్యాప్తంగా ఖరీఫ్ సాగు విస్తీర్ణం ఇప్పటికే 23 శాతం పడిపోయింది.
దేశంలో 315 జిల్లాలు వర్షాభావంతో ప్రభావితమవుతాయని కేంద్రం గుర్తించగా, సాగునీటి సదుపాయం 25 శాతం కంటే తక్కువ ఉన్న 111 జిల్లాలను ‘అత్యంత అప్రమత్తత’ జిల్లాలుగా ప్రకటించింది. ఈ జాబితాలో ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాలు కూడా ఉన్నాయి. కేంద్రం విత్తనాల ‘వార్ చెస్ట్’ సిద్ధం చేసి రాష్ట్రాలను అప్రమత్తం చేసింది.
ఎల్నినో ప్రభావం రైతులకే పరిమితం కాదు. ఖరీఫ్ దిగుబడులు తగ్గితే బియ్యం, పప్పులు, కూరగాయల ధరలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగితే కృష్ణా తీర జిల్లాల ఆక్వా చెరువుల్లో రొయ్య రైతులకు నష్టాలు తప్పవు. గత సూపర్ ఎల్నినో (2015–16)లో ఐఎండీ 93 శాతం వర్షం అంచనా వేస్తే వాస్తవంగా కురిసింది 86 శాతమే — అంచనాల కంటే వాస్తవం దారుణంగా ఉంటుందన్నది గత అనుభవం. పైగా ఈ ఎల్నినో 2027 వరకు కొనసాగే అవకాశం 96 శాతం ఉందని అమెరికా సంస్థ NOAA చెబుతోంది. అంటే రబీకి నీటి కటకట, 2027 వేసవిలో తీవ్ర వడగాడ్పులకు కూడా సిద్ధం కావాల్సిందే.
రైతులకు సూచనలు: స్వల్పకాలిక వరి రకాలు, తక్కువ నీటితో పండే పంటలు (పప్పుధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు) పరిశీలించడం, పంటల బీమా నమోదు చేసుకోవడం, కాలువ నీటి విడుదల ప్రకటనల కోసం అధికారిక సమాచారం ఫాలో అవడం మంచిది. తాజా అప్డేట్స్ కోసం బెజవాడ బులెటిన్ చూస్తూ ఉండండి.