బెజవాడ ప్రతి వానకూ ఎందుకు మునుగుతోంది?

వాన కురిసేది మూడు గంటలు. నీరు నిలిచేది అంతకు రెట్టింపు సమయం. బెజవాడలో ప్రతి వర్షాకాలం కనిపించే దృశ్యం ఇదే. శనివారం ఉదయం ఆరు నుంచి తొమ్మిది గంటల మధ్య ఎడతెరిపి లేకుండా కురిసిన వానకు నగరంలోని ప్రధాన రహదారులన్నీ జలమయమయ్యాయి. బందరు రోడ్డు, ఏలూరు రోడ్డుపై చాలా చోట్ల నడుములోతు నీరు నిలిచింది. బెంజ్‌ సర్కిల్, పీఎన్‌బీఎస్‌ బస్టాండ్‌ పరిసరాలు, మొగల్రాజపురం, ఎన్టీఆర్‌ సర్కిల్‌ వద్ద వాహనాల రాకపోకలకు తీవ్ర అంతరాయం ఏర్పడింది. కాలనీల్లోని అంతర్గత రహదారులు సైతం మునిగాయి. 19వ డివిజన్‌ రెహ్మత్‌ కాలనీలో విద్యుత్తు స్తంభం కూలిపోయింది. బెంగళూరు నుంచి రావాల్సిన ఒక విమాన సర్వీసు రద్దుకాగా, చెన్నై నుంచి వచ్చే విమానాన్ని రాజమహేంద్రవరానికి మళ్లించారు. వాన తగ్గిన తర్వాత నగరపాలక సంస్థ మోటార్లు తెచ్చి నీటిని తోడాల్సి వచ్చింది.

కాలువ ఉంది.. దారే లేదు: నగరంలో వర్షపునీటి కాలువల వ్యవస్థ లేకపోలేదు. కాగితం మీద దాదాపు ప్రతి ప్రధాన రహదారికీ కాలువ ఉంది. అయినా నీరు గంటల తరబడి రోడ్డు మీదే నిలుస్తోంది. సమస్య కాలువలు లేకపోవడం కాదు, ఉన్న కాలువల్లోకి నీరు దిగకపోవడం. వర్షపు నీరు రోడ్డు పక్కనున్న ఇన్‌లెట్ల ద్వారానే కాలువలోకి ప్రవేశించాలి. తారు లేయర్లు వేస్తూ రోడ్డు ఎత్తు పెంచుతున్న క్రమంలో ఆ ఇన్‌లెట్లు చాలా చోట్ల కప్పబడిపోయాయి. మిగిలిన చోట్ల ప్లాస్టిక్, ఆకులు, ఇసుకతో మూసుకుపోయాయి. కాలువ ఎంత పెద్దదైనా, ఎంత ఖాళీగా ఉన్నా నీరు దిగే దారి మూసుకుపోతే ప్రయోజనం శూన్యం. రోడ్డు ఎత్తు పెరిగిన కారణంగానే పక్కనున్న ఇళ్లు, దుకాణాలు లోతట్టుగా మారి నీరు నేరుగా వాటిలోకి వెళ్తోంది.

సగం నిండిన కాలువలు: కాలువలోకి దిగిన నీటికి తర్వాతి అడ్డంకి పూడిక. చాలా కాలువల్లో సగం లోతు వరకు మట్టి, ఇసుక, చెత్త పేరుకుపోయి ఉంటుంది. అంటే నిర్మించిన సామర్థ్యంలో సగమే మిగిలింది. ప్రతి వర్షాకాలం ముందు పూడికతీత పనులు చేపడతారు, టెండర్లు పిలిచి బిల్లులు చెల్లిస్తారు. కానీ పని ప్రారంభానికి ముందు కాలువ లోతు ఎంత, పూర్తయ్యాక ఎంత అనే కొలత ఎక్కడా నమోదు కాదు. థర్డ్‌ పార్టీ తనిఖీ వ్యవస్థ లేదు. పని జరిగిందో లేదో వానొచ్చిన రోజే తెలుస్తోంది. దీనికి తోడు పాత ప్రాంతాల్లో మురుగు నీరు, వర్షపు నీరు ఒకే కాలువలో ప్రవహిస్తున్నాయి. అంటే వాన పడకముందే ఆ కాలువ కొంత నిండి ఉంటుంది.

స్లాబ్‌ వేస్తే శుభ్రత సున్నా: కాలువలపై వేసిన శాశ్వత స్లాబ్‌లు మరో పెద్ద అడ్డంకి. పార్కింగ్‌ కోసం, దుకాణాల ముందు భాగం విస్తరణ కోసం, కొన్ని చోట్ల ఏకంగా గదుల కోసం కాలువలను కప్పేశారు. స్లాబ్‌ ఉన్న కాలువలోకి కార్మికులు దిగలేరు, యంత్రాలు వెళ్లలేవు. అలాంటి చోట్ల పూడిక ఏళ్ల తరబడి అలాగే ఉండిపోతోంది. ఆక్రమణ అంటే స్థలం పోవడం మాత్రమే కాదు, ఆ కాలువకు నిర్వహణ శాశ్వతంగా ఆగిపోవడం. కాలువ మలుపుల వద్ద వచ్చిన అనధికార నిర్మాణాలు ప్రవాహాన్ని మరింత అడ్డుకుంటున్నాయి. వీటి తొలగింపుపై స్థానికులు ఏళ్లుగా ఫిర్యాదు చేస్తున్నా కదలిక కనిపించడం లేదు.

బయటకు పంపే వ్యవస్థేది?: చివరి దశలో ఉన్న ఇబ్బంది ఔట్‌ఫాల్‌. బెజవాడ చదునైన ప్రాంతం కావడంతో కాలువల వాలు చాలా తక్కువ. నీరు గురుత్వాకర్షణ మీదే ఆధారపడి బయటకు ప్రయాణిస్తుంది. భారీ వర్షం పడినప్పుడు ప్రధాన కాలువలు కూడా నిండిపోతాయి. అప్పుడు నగరం నీరు బయటకు పోకపోగా వెనక్కి తన్నుకొస్తుంది. దీనికి పరిష్కారం ప్రధాన ఔట్‌ఫాల్‌ పాయింట్ల వద్ద శాశ్వత పంపింగ్‌ ఏర్పాటు. వాన తగ్గాక మోటార్లు తీసుకురావడం సహాయక చర్య మాత్రమే, పరిష్కారం కాదు.

ఖర్చు కాదు.. క్రమశిక్షణ: తక్షణం చేపట్టగలిగిన పనులు చాలా ఉన్నాయి. ప్రధాన రహదారులపై మూసుకుపోయిన ఇన్‌లెట్లను గుర్తించి తెరవడం పెద్ద ఖర్చుతో కూడిన పని కాదు. తారు పనుల్లో ఇన్‌లెట్ల ఎత్తు పెంచడాన్ని తప్పనిసరి నిబంధనగా పెట్టి, పాటించని కాంట్రాక్టుకు తుది బిల్లు నిలిపేయవచ్చు. పూడికతీతకు ముందు, తర్వాత లోతు కొలిచి ఫొటోలతో రికార్డు చేయడం కేవలం క్రమశిక్షణకు సంబంధించిన అంశం. కాలువలపై ఉన్న స్లాబ్‌లు, ఆక్రమణల జాబితాను బహిరంగపరిస్తే తొలగింపులో పారదర్శకత ఉంటుంది. ఏ వార్డులో ఎన్ని గంటలు నీరు నిలిచిందో నమోదు చేసే వ్యవస్థ లేకుండా చేసే ప్రతి పనీ అంచనాతోనే జరుగుతుంది.

దసరా లోపు గడువు: శరన్నవరాత్రి ఉత్సవాలు సమీపిస్తున్న నేపథ్యంలో నగరానికి లక్షలాది మంది భక్తులు రానున్నారు. వర్షాకాలం ఇంకా ముగియలేదు. శనివారం పురపాలక శాఖ మంత్రి నారాయణ విజయవాడలో ఆకస్మికంగా పర్యటించి వర్షపునీటి కాలువలు, డ్రెయిన్లను పరిశీలించారు. తనిఖీలు అవసరమే అయినా, నిర్వహణ అనేది సీజన్‌కు పరిమితమైన హడావుడి కాకుండా ఏడాది పొడవునా సాగే వ్యవస్థగా మారితేనే వచ్చే వానకు నగరం భిన్నంగా కనిపిస్తుంది.