ISRO శాస్త్రవేత్తల రాజీనామా: గగన్యాన్ మిషన్పై ప్రభావం, 100కు పైగా నిష్క్రమణలతో కేంద్రం కొత్త నిబంధనలు
ISRO శాస్త్రవేత్తల రాజీనామా అంశం ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో)కు చెందిన 100కు పైగా శాస్త్రవేత్తలు ఇటీవలి నెలల్లో రాజీనామాలు సమర్పించడంతో, గగన్యాన్ వంటి ప్రతిష్టాత్మక మిషన్లపై ఆందోళనలు నెలకొన్నాయి. ఈ పరిణామంతో అప్రమత్తమైన అంతరిక్ష విభాగం (DoS), రాజీనామాలపై కఠిన నిబంధనలను అమల్లోకి తెచ్చింది.
రాజీనామాల వెనుక అసలు కథ ఏంటి?
జూలై 14న అంతరిక్ష విభాగం జారీ చేసిన అంతర్గత మెమోరాండం ప్రకారం, గగన్యాన్తో పాటు ఇతర కీలక మిషన్లలో పనిచేస్తున్న గ్రూప్ ‘A’ శాస్త్ర, సాంకేతిక సిబ్బంది నుంచి రాజీనామా, స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ దరఖాస్తులు అసాధారణంగా పెరిగినట్టు గుర్తించారు. దీనివల్ల జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన ప్రాజెక్టుల అమలుపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతున్నట్టు ఈ మెమో పేర్కొంది. దీంతో ఇకపై కేంద్ర డైరెక్టర్లు ఇలాంటి దరఖాస్తులను నేరుగా ఆమోదించకుండా, తుది నిర్ణయం కోసం అంతరిక్ష విభాగానికి పంపాల్సి ఉంటుంది. ఈ నిర్ణయం 2020లో తీసుకొచ్చిన అధికార వికేంద్రీకరణ విధానాన్ని రద్దు చేసినట్టుగా భావిస్తున్నారు.
ఎక్కడెక్కడ నుంచి ఎంతమంది వైదొలిగారు?
బెంగళూరులోని యూఆర్ రావు శాటిలైట్ సెంటర్ (URSC) నుంచి దాదాపు 80 మంది శాస్త్రవేత్తలు, తిరువనంతపురంలోని విక్రమ్ సారాభాయ్ స్పేస్ సెంటర్ (VSSC) నుంచి సుమారు 20 మంది రాజీనామా చేసినట్టు నివేదికలు తెలిపాయి. అధికారికంగా ఖచ్చితమైన సంఖ్యను వెల్లడించనప్పటికీ, 100 నుంచి 120 మధ్య శాస్త్రవేత్తలు వైదొలిగి ఉండొచ్చని పలువురు ఇస్రో వర్గాలు తెలిపాయి. వీరిలో LVM3 ప్రాజెక్ట్ డైరెక్టర్ విక్టర్ జోసెఫ్, URSC నుంచి స్పేడెక్స్ ప్రాజెక్ట్ డైరెక్టర్, చంద్రయాన్-3 మిషన్లో కీలక పాత్ర పోషించిన శాస్త్రవేత్త ఆదిత్య రల్లపల్లి వంటి సీనియర్ నిపుణులు కూడా ఉన్నారు.
ఇస్రో చైర్మన్ ఏమన్నారు?
ఈ పరిణామాలపై స్పందించిన ఇస్రో చైర్మన్ వి. నారాయణన్, ప్రతి సంస్థలోనూ ఉద్యోగుల నిష్క్రమణ సహజమేనని, అయితే ఈ చర్య కేవలం సిబ్బందిని నిలుపుకోవడం కోసమే కాక, ప్రాజెక్టులు అకస్మాత్తుగా దెబ్బతినకుండా చూసేందుకేనని తెలిపారు. ఒక శాస్త్రవేత్త వెళ్లిపోతే మరొకరు ఆ బాధ్యతను తీసుకుంటారని, సంస్థ పరిస్థితిని సమర్థంగా నిర్వహిస్తోందని ఆయన భరోసా ఇచ్చారు.
ప్రైవేట్ స్పేస్ రంగం పోటీయే ప్రధాన కారణమా?
భారత అంతరిక్ష రంగాన్ని ప్రైవేట్ సంస్థలకు తెరిచిన తర్వాత, అనేక స్టార్టప్లు ఉపగ్రహాలు, ప్రయోగ వాహనాల తయారీలోకి ప్రవేశించాయి. ఇస్రోలో నిర్ణీత వేతనాలు మాత్రమే లభిస్తుండగా, ప్రైవేట్ అంతరిక్ష సంస్థలు గణనీయంగా ఎక్కువ వేతన ప్యాకేజీలు అందిస్తున్నాయని ఒక సీనియర్ శాస్త్రవేత్త వెల్లడించారు. చాలామంది కన్సల్టెంట్లుగా ప్రైవేట్ సంస్థల్లో చేరుతున్నారని, అక్కడ పని ఒత్తిడి తక్కువగా ఉంటున్నట్టు కూడా పేర్కొన్నారు.
ఇది కొత్త సమస్యేనా?
అట్రిషన్ ఇస్రోకు కొత్తేమీ కాదు. 2012 నుంచి 2024 మధ్య దాదాపు 700 మంది ఉద్యోగులు రాజీనామా చేసినట్టు అధికారిక గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. అయితే ఇప్పుడు ఆందోళన కలిగించే అంశం ఏంటంటే – వైదొలిగిన వారిలో అత్యధికులు గగన్యాన్, చంద్రయాన్, స్పేడెక్స్ వంటి అత్యంత కీలక మిషన్లలో పనిచేసిన అనుభవజ్ఞులు కావడం. ఖాళీలను నియామకాల ద్వారా భర్తీ చేయొచ్చు కానీ, సంవత్సరాల తరబడి పోగుపడిన నిపుణతను తిరిగి తీసుకురావడం సవాలుగా మారింది.
ముందున్న సవాళ్లు
గగన్యాన్, భారతీయ అంతరిక్ష స్టేషన్, చంద్రయాన్-4, వీనస్ మిషన్, మంగళ్యాన్-2 వంటి ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టులు ముందున్న నేపథ్యంలో, ఇస్రో అనుభవజ్ఞులైన శాస్త్రవేత్తలను నిలుపుకోవడం అత్యంత కీలకంగా మారింది. ప్రస్తుత మెమోరాండం ఈ దిశగా వేసిన తొలి అడుగుగా భావిస్తున్నారు, అయితే దీర్ఘకాలంలో వేతన నిర్మాణాన్ని ప్రైవేట్ రంగానికి పోటీగా మార్చకుంటే, ఈ సమస్య పునరావృతమయ్యే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
300×250
Google AdSense