అమరావతి సీడ్ యాక్సిస్ రోడ్ ప్రాజెక్టులో తాజాగా కీలక పరిణామం చోటు చేసుకుంది… ట్రంక్ రోడ్లలో ఒకటైన సీడ్ యాక్సిస్ రోడ్ (E-3) మరోసారి వార్తల్లోకి వచ్చింది. ఉండవల్లి గ్రామ పరిధిలో ఈ రహదారికి అవసరమైన 2.75 ఎకరాల భూమిని CRDA స్వాధీనం చేసుకోవడంతో ప్రాజెక్టు అమలుకు కీలక అడ్డంకి తొలగినట్లు ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. అయితే, భూసేకరణను వ్యతిరేకిస్తూ కొందరు రైతులు నిరసన వ్యక్తం చేయడంతో మరోసారి అమరావతి భూవివాదం చర్చకు వచ్చింది.
సీడ్ యాక్సిస్ రోడ్ అమరావతి మాస్టర్ ప్లాన్లో అత్యంత కీలకమైన రహదారుల్లో ఒకటి. రాజధాని కోర్ ప్రాంతాన్ని జాతీయ రహదారి, ప్రధాన యాక్సెస్ రోడ్లు, ప్రభుత్వ కార్యాలయ సముదాయాలు, భవిష్యత్ నివాస ప్రాంతాలతో అనుసంధానించే ప్రధాన మార్గంగా దీనిని రూపొందించారు. అమరావతి నగర రవాణా వ్యవస్థకు ఇది వెన్నెముక.
2015లో అమరావతి రాజధాని ప్రకటించిన తర్వాత వేలాది మంది రైతులు భూసమీకరణ (Land Pooling Scheme) ద్వారా తమ భూములు ఇచ్చారు. అయితే ఉండవల్లి ప్రాంతంలోని కొందరు రైతులు భూసమీకరణలో చేరకుండా తమ భూములను కొనసాగించారు. ఈ కారణంగా సీడ్ యాక్సిస్ రోడ్లో ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే పెండింగ్లో ఉండిపోయింది. ఈ ఏడాది జూలై ప్రారంభంలో ప్రభుత్వం, భూసమీకరణకు ముందుకు రాని భూమి యజమానులపై భూసేకరణ చట్టం ప్రకారం చర్యలు తీసుకుంటామని ప్రకటించింది.
శనివారం CRDA అధికారులు పోలీసు బందోబస్తుతో ఉండవల్లిలో 10 మంది రైతులకు చెందిన 2.75 ఎకరాల భూమిని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. రైతులు అడ్డుకోవడంతో కొద్దిసేపు ఉద్రిక్త పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన రూ.7.14 కోట్ల పరిహారం సంబంధిత భూసేకరణ ఖాతాలో జమ చేసిన తర్వాత చట్టబద్ధంగా భూమిని స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. అనంతరం జేసీబీలతో ప్రారంభ స్థాయి పనులు చేపట్టారు.
మరోవైపు, రైతులు మాత్రం మార్కెట్ విలువకు తగ్గ పరిహారం ఇవ్వలేదని, తమ అభ్యంతరాలను పట్టించుకోకుండా బలవంతంగా భూములు తీసుకున్నారని ఆరోపించారు. ఈ వ్యవహారం రాజకీయ రంగు కూడా పులుముకుంది. ప్రతిపక్షం ప్రభుత్వం రైతుల హక్కులను ఉల్లంఘిస్తోందని విమర్శించగా, ప్రభుత్వం మాత్రం రాజధాని నిర్మాణాన్ని మరింత ఆలస్యం చేయబోమని స్పష్టం చేసింది.
ఈ భూసేకరణతో సీడ్ యాక్సిస్ రోడ్లో పెండింగ్లో ఉన్న ప్రధాన అడ్డంకి తొలగినట్లు అధికారులు భావిస్తున్నారు. దీంతో రోడ్డు నిర్మాణ పనులు వేగం పుంజుకునే అవకాశం ఉంది. ఈ రహదారి పూర్తయితే అమరావతి కోర్ క్యాపిటల్ ప్రాంతానికి వేగవంతమైన రవాణా సౌకర్యం అందడమే కాకుండా, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, శాసనసభ, హైకోర్టు, నివాస ప్రాంతాల మధ్య కనెక్టివిటీ గణనీయంగా మెరుగుపడనుంది. భవిష్యత్తులో పెట్టుబడులు ఆకర్షించడంలో కూడా ఈ రహదారి కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు.
అయితే భూసేకరణ పూర్తయినంత మాత్రాన ప్రాజెక్టు వివాదాలు ముగిసినట్లుకాదు. పరిహారం, చట్టపరమైన ప్రక్రియలపై రైతుల అభ్యంతరాలు కొనసాగితే న్యాయపరమైన సవాళ్లు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. అదే సమయంలో ప్రభుత్వం నిర్మాణ పనులను వేగవంతం చేయాలని పట్టుదలగా ఉండటంతో, అమరావతి అభివృద్ధి ప్రణాళికలో సీడ్ యాక్సిస్ రోడ్ కీలక మైలురాయిగా మారే అవకాశముంది.
అమరావతి నిర్మాణం మరోసారి వేగం అందుకుంటున్న ఈ సమయంలో, సీడ్ యాక్సిస్ రోడ్ పురోగతి రాజధాని అభివృద్ధికి ఎంత ఊతమిస్తుందో, భూసేకరణ వివాదాలు ఎలా పరిష్కారమవుతాయో రానున్న రోజుల్లో స్పష్టత రానుంది.